سياره اي که شاه نمايش منظومه شمسي ماست
با درخشش خاص خود به زير نوازش خورشيد لميده است و هر بيننده اي را اغوا ميکند
با اين همه ،زيبارويي است شيطان منش
توده اي گازي يخ زده عظيم
احاطه شده با حلقه هاي يخيي که با سرعت 6400کيلومتر در ساعت به دورش رقصانند
سياره اي با آب و هواي مهيب و سخت
با طوفاني قطبي بزرگتر از کل ايالات متحده امريکا
کيوان(زحل)يکي از قويترين جريانهاي آب و هوايي را در منظومه شمسي دارد
جهش برق و آذرخش ميتواند تا يک ميليون بار قويتر از آنچه باشد که اينجا بر روي زمين رخ مي دهد
اما اقمار آن حتي بيشتر هيجان برانگيزند
چشمه هاي آب گرم بر روي اينسلادوس بخار آب را صدها مايل
به داخل فضا فوران ميدهند
زيرا که جاذبه بسيار کمتري در آنجا وجود دارد
و اين حقيقت که اتمسفري وجود ندارد تا آنها را در داخل نگه دارد
قمري ديگر داراي اتمسفر است با کوهها و اقيانوسها
آيا حيات ميتواند در يکي از اين اقمار وجود داشته باشد؟
کيوان،ارباب حلقه ها
اگر يک سياره وجود داشته باشد
که نماينده شکوه،رمز و راز و هيبت هستي باشد
آن زحل است
حتي در بين دانشمنداني که مفتون
کمال کيهاني آن هستند،هيجان مي آفريند
کيوان زيباترين چيزي که اونجا وجود داره . اونقدر زيبا که دلتون ميخواد بهش دست پيدا کنيد
از وقتي که اونو براي اولين بار تو تلسکوپ ديدم محبوبترين سياره من بوده است
در حيني که به نظر خواب آلود و آرام به نظر مي آيد
همه چيز هست به جز آنکه ششمين سياره از خورشيد است
کيوان همانند دستگاه دينامي با زيبايي ظاهري است
کيوان مکاني مطلقاً سرد و منجمد است
شما اصلاً تمايلي نخواهيد داشت بر روي آن قدم بزنيد براي يک دليل
سطحي وجود نداره لذا درآن فرو مي رويد
اما دوم اينکه بلافاصله يخ مي زنيد و ميميريد
کيوان توده اي از هيدروژن و هليوم است
که بدور محورش ميچرخند و شکل آنرا در هم و برهم ميکنند
وقتي به يک پرتاب پيتزاي حرفه اي مي نگريد
همانطور که چرخان است به خارج پهن ميشود
لذا هر دو از یک مقوله اند چونکه اون هم به سرعت مي چرخه
در واقع این حرکت هم مثل یه جور کوبیدن و در هم فشردن میباشد و یه جورایی از وسط بر آمده شدن
"oblate spheroid". یک "شبه کره پهن شده" نامیده میشه
اگرچه اون بسیار عظیمتر از سیاره خودمونه
ولی در واقع شما بر روی زحل وزن کمتری خواهید داشت تا در روی زمین
یه آدم 68کیلویی بر روی زحل 62کیلو وزن خواهد داشت
این امر به این خاطره که کیوان چگالی کمتری داره
تنها سیاره ای در منظومه شمسی که چگالیی کمتر از آب داره
کیوان تورمی از گازه
که در مقایسه با میزان کلی توده ای خود فضای بیشتری رو اشغال کرده
در کیوان،قضیه اینه که چگالی کمتر از یکه
...لذا اگه میتونستیم یه جورایی
یه اقیانوس برزگ داشته باشیو و زحل رو توی اون بندازیم زحل در اون شناور میموند
کیوان دومین سیاره بزرگ در منظومه شمسی ماست
اون یک غول گازی است
توده ای از هیدروژن و هلیوم
750بار بزرگتر از زمین
یک روز سیاره مطابق با 10.6 ساعت زمینی است
و29.5سال زمینی طول می کشه تا یک بار به دور خورشید بگرده
48قمر نامگذاری شده داره
زحل برای 4.5بیلیون سال که وجود داره
اون در اثر به هم پیوستن ذره ذره غبار کربن تشکیل شده
طوری که یک مرکز سخت سنگی چندین برابر اندازه زمین شکل گرفته
سپس این توانایی رو پیدا کرده که گازهایی مثل هیدروژن و هلیوم رو به خودش جذب کنه
که تحت تاثیر جاذبه در هم فرو رفته اند
همونطور که همه چیز شروع به درهم فشرده شدن کرد این ابر هم شروع به انقباض نمود
و شروع به چرخش سریع تر نمود
اما در امتداد محور خود که میشه گفت از بالا به پایینه اون چرخشی نداره
لذا تحت تاثیر نیروی جاذبه این آزادی رو داره که در هم فشرده بشه
angular momentum. این وضعیت بقاء تکانه زاویه ای نامیده میشه
اصلی که میشه درپیست یخ بازی منطقه تون اونو نمایش داد
وقتی که شما بازوهاتونو هنگام اسکیت روی یخ به خارج فشار میدین آرامتر حرکت میکنید
اگر بازوها رو به داخل بکشین اونوقت شما بیشتر
به سمت محور چرخش متمرکز می شوید
و لذا سریعتر خواهید چرخید
و این دقیقاً همون چیزیه که برای سیاره ای در حال متراکم شدن پیش میاد
یک زحل چرخان از این صفحه در هم فرو رونده بیرون میاد
خصوصیتی که زحل رو شکیلترین سیاره درمنظومه شمسی ساخته
حلقه های مواج و سوسو زن و باشکوهشه
اونها بطور باور نکردنی بزرگند با قطری برابر278000کیلومتر
بزرگتر از 21 زمین که پهلوی هم قرار گرفته باشند
لذا شما با سریعترین موشک دو روز زمان نیاز دارید تا از
یک طرف حلقه ها به طرف دیگر آنها بروید اونها عظیمند
با این وجود این حلقه های عظیم بطور باور نکردنی کم قطر و نازکند
تقریباً 19 متر کلفتی دارند
وقتی از جانب به آنها مینگریم دقیقاً ناپدید میشوند
اونها از یک و شاید دو طبقه یک
ساختمان جدید ساز کلفتر نیستند
در مقایسه به کلفتی برگ کاغذند
حلقات ممکن است بصورت صفحات سخت کامل به نظر بیایند
با این حال اونها در واقع از بیلیونها تکه ذرات فضایی ساخته شده اند
اما دقیقاً اونها چی هستند؟
...اونها تکه های یخ بیشماری با اندازه هایی از
اجرامی به بزرگی خانه ها و ریز تا اندازه
ذرات پودری برفی که ممکن است شما در اوتا روی آنها اسکی کنید
و اونا از آب یخ زده تشکیل شدند
اونها ذراتی هستد که بر اثر یخ زدن ریز ریز شده اند
بطوری که اونها مرتباً با هم در حال برخوردند
و به ذرات بسیار بسیار ریزی شکسته شده اند
اگر میشد در داخل اون حلقات قرار بگیرید آنجا را شبیه کندوی عسل می یافتید
همانند انبوه زنبوران در هم وول زننده ذرات همه جا پراکنده هستند
اونجا مکانی سخت و شیطانی است
در صورت توانایی هرگز نخواهید خواست با فضا پیمایی به داخل حلقات سفر کنید
و این ذرات با سرعت زیادی در حال چرخشند
و زوزه کشان بدور سیاره با سرعت 32 تا64 هزار کیلومتر در ساعت در گردشند
حلقات داخلی سریعتر از حلقات خارجی میچرخند
و دلیلی برای اون هست
قوانین کپلر می گویند
اگر جسمی بدور یک جسم مرکزی در مداری دایره وار بگردد
اگر به جسم مرکزی نزدیکتر باشد سریعتر میگردد و اگر دورتر باشد کندتر میگردد
اگر ذره ای به اندازه یک دانه شن
با سرعت مافوق صوت حرکت کرده و با یک فضا پیما برخورد کند
شبیه گلوله شات گانی میباشد که در فاصله موثره به آن اصابت نماید
و اگر به خارج حلقه ها برسید
همه چیز آرامتر میشود
اگر میخواهید بدور زحل مسافرتی داشته باشید از این راه بروید
به جای دنبال کردن حلقه ها
اینکه چرا اون حلقه ها اونجا هستند یکی از اسرار بزرگ سیاره است
حلقه ها ممکن است زمانی از بعضی اقمار سیاره ناشی شده باشند
اقماری که اونقدر به زحل نزدیک شدند و با هم تصادم کردند
تکه های خرد شده توسط جاذبه سیاره به هم نگه داشته شدند
و این حلقه ها رو بوجود آوردند
برا ساس فرضیه دیگری
یه چیزی عظیم و سریع ممکن است به یکی از
اقمار بسیار زحل برخورد کرده باشد
قطعه های خرد شده توسط جاذبه به درون کشیده شده است
و در مداری قرار گرفته و حلقات را بوجود آورده است
اگرچه دانشمندان د رچگونگی تشکیل حلقه ها اتفاق نظر ندارند
در این مورد که چه کسی اول بار آنها را مطالعه کرد هم نظرند
در سال 1610 منجم فلورانسی گلیلئو گالیله
اول بار به حلقات زحل توجه کرد
او ملاحظه کرد که این چیزهای کوچک در طرفین سیاره چسبیده اند
او نمیدانست آنها چه هستند،لذا همانند هر منجم خوب دیگر (خدایی جدید خلق نکرد) مترجم
گالیله دفترچه ای نگه داری کرد و میخواست آنچه را که دیده بود در آن ثبت کند
اما او لغتی نداشت تا وصف آنها باشد ،لذا در دفترچه اش به جای به کار گیری کلمات
شکلی را که دیده بود رسم کرد
و این چیزی است که او کشیده است
این زحل است و اینها آن دو چیز است
متاسفانه گالیله هرگز درنیافت که آنها چه بودند
ما مجبور بودیم منتطر باشیم تا منجم بعدی آن کار را بکند
45سال بعد یک فیزیکدان هلندی بنام کریستین هاویگنس
جوابی به قضیه داد
او دریافت که آنها صرفاً یک حلقه نبودند بلکه حلقات متعدد بزرگی بودند
امروزه تا هفت ناحیه حلقه ای شناخته شده وجود دارند
به این صورت که حلقه آ ،حلقه ب،حلقه سی
بنابراین اونها از سه حلقه اصلی تشکیل شده اند
یک حلقه داخلی تر نسبت به حلقه سی وجود دارد که حلقه دی نامیده میشود
و زمانی که با ویجر به آنجا نفوذ کردیم . به ما نشان داد که حلقه اف با همه شکوهش آنجاست
و بعد هم تعدادی حلقات منتشر در خارج بنامهای حلقه ایی و جی وجود داشتند
هر کدام از این حلقات دارای ماهیت متفاوتی هستند
حلقه آ تقریباً شفاف است
و به همین خاطر است که نور به سهولت از آن عبور میکند
حلقه بی متراکم است مالامال ازذرات
حلقه سی حتی از حلقه آ هم شفافتر است
در حالی که حلقه دی به سختی دیده میشود
چیزهای زیاد شسته رفته ای در اون حلقات وجود دارد
لذا نمیشود به اونها به منزله جسمی همگن و یکنواخت فکر کرد
شما میتوانید به هر ذره داخل اون حلقات به عنوان یک موجودیت فکر کنید
این کیفیات مجزا همانی است که ما به عنوان رنگها،اشکال و سایه ها میبینیم
در مجموع شگفتی زحل حلقه های آن است
دلیل که ما میتوانیم همه آنها را ببینیم خورشید است
درست مثل ماه خودمان که بر اثر انعکاس نور خورشید میبینیمش
حلقه های زحل نیز اینگونه است
"ring shine". ایه پدیده ای است که درخشش حلقه مینامیمش
تصور کنید در قسمت تاریک و شب زحل قرار دارید و به بالا مینگرید
و حلقه ها را دارید که کاملاً آسمان را پر کرده اند
اون بسیار درخشانتر از ماه کامل در زمین میباشد
اونها می درخشند، وچشمک می زنند و اونها درخشانند
و همش به خاطر اونه که که بیشترشون از ذرات یخ تشکیل شدند
که مقدار زیادی از نور خورشید رو منعکس میکنند
با این وجود شواهدی در دست است که نشان میدهد اعجوبه های درخشان منظومه شمسی ما
برای همیشه آنجا نمی مانند
بعضی دانشمندان با این پرسش سر میکنند که چه زمانی آنها ناپدید خواهند شد
برای همه دانشمندانی که در باره حلقات کیوان میدانند، جئاب این سئوال یک راز بزرگ است
زمان ظهور آنها هم خود جای بحث و منازعه بزرگی است
دانشمندان تمایل دارند باور کنند که حلقات در همان زمانی که خود کیوان بوجود آمد،تشکیل شده اند
4.5بیلیون سال پیش
اما از آنجائیکه ما نمیفهمیم که چه چیز این حلقات را به هم نگه میدارد
و بهترین حدس ما به عنوان اینکه چه مدت حلقات میتوانند همچنان با هم بمانند
تنها یکصد میلیون سال دیگر است،یک جای قضیه با این تصویر جور در نمی آید
دلائلی وجود دارد تا باور کنیم
اونها پیرتر از چند صد میلیون سال نیستند
اون دلائل در تلاش برای تخمین اینکه چقدر
فرسایش بر روی حلقه ها رخ داده است،قرار دارند
چونکه طوفان رگبار و تگرگ ریز سنگ های آسمانی
اجسام ریز و کوچک...ذراتی
که با سرعتهای سرسام آور و خرد کننده می آیند و
با حلقات برخورد میکنند ، آنها را مورد فرسایش قرار می دهند
نپتون،اورانوس و مشتری نیز حلقاتی دارند اما انها اندک و محوند
از مال کیوان درخشان و انبوهند
و لذا دانشمندان پیشنهاد می دهند
که حلقات کیوان برای زمان طولانی در معرض فرسایش نبوده اند
و لذا نسبتاً جدیدند
اما،آیا این فرسایش تدریجی
به معنای آن است که کیوان این با شکوهترین شکل خود را از دست خواهد داد؟
نظر این است که در طی دوره های زمانی طولانی موادمیتوانند آنقدر کوچک شوند
که قابل باردار شدن باشند و در ماگنتوسفر زحل بار الکتریکی کسب کنند
و سپس زوزه کشان به دورتر جهانده شوند و به خاطر میدان الکتریکی دور شوند
یا دقیقاً مارپیچ وار به داخل خود زحل فرو روند
این سناریویی برای مرگ حلقه ها میباشد
واینگونه است که آنها درنهایت فرسوده و مضمحل میشوند
کیوان به منظور آنکه بطور مداوم حلقه های خود را حفظ کند
نیاز دارد ذرات گیری مجدد کند
هم اکنون زحل یک سیستم حلقه ای بسیار مهیب و شگرف دارد
اما مواد واقعی در حلقه ها لازم است که مرتباً جایگزین شوند
عجبا که نوع دیگری از حمله و یورش لازم است تا
آنها حفظ شوند
آنها از طریق ستارگان دنباله دار سرگردان که به سمت آنها می آیند و با آنها برخورد می کنند جایگزین میشوند
و به توده ای که در این حلقات در حال گردشند افزوده می شود
و اون سنخ سئوال هنوز جای جدل و بحث است
منازعه تا زمانی که وقت محو و نابودی حلقه تئوریزه شود،پایدار است
صدها میلیون سال دیگر،احتمالاً شاید بیلونها سال، ما نمیدانیم (خدا علم نمیکنند ،سر کتاب هم باز نمیکنند. راحت می گویند نمیدانیم) مترجم
هنوز این موضوع مناقشه است
اینکه آیا حلقات جوانند و مرگی زود هنگام خواهند داشت
یا اینکه پیرند و با ما تا زمانهای بسیار بسیار دور باقی خواهند ماند
در بین 48 قمر نامگذاری شده زحل اقمار کوچکی وجود دارند که
"shepherds", برای یک دلیل خوب چوپان نامیده شده اند
اونها کششهای جاذبه ای دارند که باعث میشه حلقات دست نخورده بمونند
که این کار و با جمع و متحد کردن اونا انجام میدن
متخصصین درمورد کیوان ،ترکیب و نظم حرکات رقص گونه پیچیده بین اقمار
سیاره و حلقات آن علاقه مندند
حلقه اف خمیده بخصوص مفتون کننده است
و اونوقت دو قمر چوپان در هر طرف وجود دارد
پرومتئوس و پاندورآ (یکی آتش را برای بشر از آسمان دزدید و دیگری شیطان را از جعبه ای بدر آورد و به دنیا فرستاد) مترجم -اساطیر
و اونها اثرات جاذبه ای بر روی این حلقه دارند
این اثر کششی در جهتهای متنوعی اعمال میشه
لذا د رنگاه به اون ،حرکت آشفته ای به نظر میاد
و اون محملی رو که قوانین مکانیک درش به بازی گرفته شده نشون میده
ما خیلی خیلی علاقه مندیم که ببینیم چه بر سر حلقه اف میاد
چونکه اون به ما میگه که چطور اقمار با حلقه ها تداخل میکنند
زحل تمدن های بشری را از حدود سال هفتصد پیش از میلاد تحت تاثیر خود قرار داده
زمانی که تمدن آشوریها به آن توجه کردند که در آسمان دور می درخشید
صدها سال بعد یونانیها نامی به آن دادند:کرونوس(پدر زئوس)م
به یادبود خدای محصول و درو
که احتمالاً به خاطر موقعیت آن در آسمان در هنگام فصل دروی خرمن میباشد
خدای رومی کشاورزی ساترنوس بود. به همین خاطر است که ما آنرا ساترن می نامیم
همچنین یکی از روزهای هفته به یادبود او نامگذاری شده است
آنچه که ما اکنون ساتر دی (شنبه)مینامیم
با این حال اینگونه هم بوده است که وقتی رومیها سیاره را در دیدی نزدیک نظاره میکردند
آنرا به یاد خدای فصول نامگذاری کرده باشند
کیوان مکانی وحشی و مرتب در حال تغییر است اما
بر خلاف زمین که اوضاع در عرض روز
یا حتی در عرض یک ساعت تغییر میکند
...طوفانها بر روی زحل میتوند برای روزها و هفته ها و ماهها طول بکشد
و اوضاع در یک مقیاس بزرگ به آهستگی زیاد در طول زمان تغییر میکند
کشف این فعالیت شدید در زحل
برای خبرگان نجوم تعجب برانگیز بود
برای قرنها دیدگاه آنها از سیاره در پرده ابهام فرو رفته بود
پرده ابهامی از تیرگی گاز آمونیاک
اطلاعات ماهواره ای جدید در حال تغییر دادن همه چیز است
و اکنون ما میبینیم که زحل یک مکان فعال و دینامیک است
اکنون آشکار شده است که احتمالاً زحل
از بسیاری جهات از مشتری فعال تر است
...تعداد زیادی طوفان وجود دارد که ما میبینیم ،حرکاتی که اونها انجام میدن
باور کردنی نیست،بادهایی که با سرعت1600کیلومتر در ساعت جریان دارند
ما بادها رو به سهولت با نگاه کردن به قسمتهای کوچک
متفاوت در حرکت اتمسفر بر روی تصویر،اندازه گیری میکنیم
لذا شما به تصاویر متوالی نیاز دارید
تا در یابید چه اندازه بادها حرکت میکنند
در سطح کیوان کوهی وجود ندارد
اشکال ابری اون که بهش نگاه میکنیم تا ببینیم چقدر سریع
اونها تشکیل میشن و تغییر میکنن و حرکت میکنن وسیله ای برای اندازه گیری بادها هستند
تحقیقات اخیر پدیده های دیگری را نیز نشان داده است
که هنوز درک نشده اند
ما میتونیم اشکال،بادها و گردبادها ،
توده های وسیع مواد رو مثل آنچه که در مشتری میبینم؛ببینیم
و ما این طوفانهای بیضی شکل رو میبینیم بسیاری از اونها
و در واقع یک عرض جغرافیایی در نیمکره جنوبی هست
...جایی که بیشتر طوفانها با فشار در حال چرخش و حرکتند
متفرق میشوند و ما اونها را میبینیم که ایجاد میشوند
میبینیم که محو می گردند با در هم فرو رفتن از بین میروند
دانشمندان به این منطقه لقبی داده اند "کوچه طوفان"
به یادبود ناحیه ای در غرب میانه امریکا
که جریانهای آب و هوایی شدیدی ایجاد میکند
باور بر این است که در آنجا آذرخش نیز وجود دارد
اگرچه کسی آنرا ندیده است
و دلیلی فنی برای آن وجود دارد
برای دیدن آذرخش شما بایستی در سمت شب سیاره باشید
و از آنجائیکه آذرخش چندان درخشان نیست
لذا شما به تاریکی نیاز دارید
اما طرف شب زحل بواسطه درخشش حلقات بسیار روشن است
...حلقه ها قسمت تاریک و شب زحل را درخشان میکنند و لذا
بسیار مشکل است که آذرخش را از یه سری ابر پف کرده کوچک تمیز دهیم
آب و هوای جهنمی روی کیوان یک شگفتی غیر منتظره دیگری دارد
و آن یک هیولای واقعی است
یکی از عجیبترین طوفانها روی کیوان
این چیز تند باد شکل بود که آنرا در قسمت پایین قطب جنوب یافتند
این طوفان از ایالات متحده بزرگتر است
لکه قرمز روی مشتری فقط یک پدیده شبیه تند باد است
آن طوفان چشمواره ندارد
با این حال،طوفان قطب جنوب
خصوصیات یک گرد باد زمینی را داراست
که از جمله یک چشمواره میباشد
که آنرا تنها چنین طوفانی بر روی سیاره دیگری مینمایاند
واضح نیست که اون ازهر دیدگاهی یک تند باد باشه
شبیه اونچه که ما بر روی زمین داریم اما از این هم بالاتر شکل شناسی آن
بسیار شبیه گرد باده
اون خیلی هیجان برانگیز بود هر کسی با دیدن اون هیجان زده میشد
اون حتی ما رو هم متعجب کرد
و شما میتونید درست تو چشم نگاه کنید
درست مثل کاری که میشه با گرد بادی روی زمین انجام داد
و اونها میتونن بیشتر به داخل اتمسفر زحل نگاه کنن
طور یکه قبلاً هرگز موفق به این کار نمیشدن
پس در واقع این چیز یک پنجره ای است به داخل زحل
و اون شگفت انگیزه که چیزی شبیه به مورد زمین دیده بشه
روی زحل و بعد در یابیم که ما میتونیم در واقع به خاطر اون کاری علمی بکنیم
طوفان قطب جنوب 8000کیلومتر پهنا داره
که دو سوم قطر زمینه
هر گاه گرد بادی به آن بزرگی در اینجا شکل بگیره
میتواند فاصله ای از شهر نیویورک تا بغداد رو پوشش بده
همه چیز رو در مسیر خود نابود خواهد کرد
اون اساساً یک گرد باد چرخان از هوا است که در اطراف یک سوراخ متمرکز میشود
و درست در مرکز جایی است که یک چشمواره در اطراف اون وجود داره
قدرت این طوفان هیولا هنوز مشخص نیست
و بادها بر روی زحل قویتر از روی زمین هستند
که این خود یک معما است زیرا
زحل انرژی کمی از خورشید یا از درون خود کسب میکند
اون طوفان در اطراف قطب جنوب سیاره متمرکز شده تا بیشتر در ناحیه
استوایی باشد شبیه گردبادی که در زمین است
در اوایل 2007فن آوری تصویر برداری جدید
چیز دیگری را بر روی زحل آشکار کرد که دانشمندان را متحیر نمود
ما اکنون آنرا بوضوح میبینیم
...اون چیزی بزرگه،چیزی عجیب
و چیزی که هرگز قبلاً در هستی دیده نشده
کیوان،غیر عادی ترین عنصر سیستم خورشیدی و با این وجود زیباترین سیاره
و باز اکنون اسرارآمیزترین
در سال1979فضاپیمای ویجر
یک شکل هندسی کامل بر روی قطب شمال نشان داد
در اکتبر2006فضاپیمای کاسینی در یافت که آن شکل هنوز انجاست
اون واقعاً عجیب و نامانوس است. آنجا همچنان ساکت نشسته است و با سیاره حرکت نمیکند
قطب یک شکل شش ضلعی دارد
یک کثیر الاضلاع شش و جهی که بدور قطب دایره زده است
تقریباً در عرض جغرافیایی 78 درجه شمالی
و آنجا نشسته است همانند یک شکل ثابت
شش ضلعی زحل شبیه جریان گردبادی قطبی زمین است
که عبارت است از وزش دایره وار باد بدور قطب
گرد باد زحل میتواند 4زمین را در خود جای دهد
و 100کیلومتر در عمق ابرهای زحل گسترش دارد
وآنچه که عجیبتر است ویجر ابرهای کوچک ریز را دید
که به اطراف با سرعت 100متر در ثانیه در حرکتند
که تقریباً 320کیلومتر در ساعت در مسیر حرکت راه میپیمایند
دانشمندان فکر کردند"خب،شاید ان فقط یک چیز موقت باشه"م
"این چیز چطور میتونسته اونجا قرار بگیره؟"
اون اکنون برای حداقل بیست ساله که اونجاست و ما مترصدمیم" اون چیه؟"م
اگه شما اونجا برین میخواین وارد این ابرهای قطور بشین
و هر چه عمیق تر نفوذ کنید فشار رو به شدیدتر شده میره
تا نقطه ای که شما له شده و ریقتان در می آید
شما و فضا پیمایتان توان ادامه دادن بیشتر نخواهید داشت
هم اکنون، دیدارها از مدار زحل بر عهده فضا پیماهای بدون سرنشین است
اما سیاره با حداقل 48 قمر احاطه شده است
ماجرا جویی بر روی یکی از آنها بیشتر عملی است
موضوع جالب اکنون این است که ما به سمت این سیارات خیز بر داشته ایم
این است که ما داریم می آموزیم که به دلائی چندی
اقمار مکانهایی هستند که عرصه عمل ما میباشند
ما اکنون نگاهمان به سوی یکی ازآنهاست
تیتان تنها قمری است به غیر از قمر خودمان که در موردش تحقیق و اکتشاف کرده ایم
رویداد فوق از اهمیتی فوق العاده برخوردار است
در 14ژانویه2005 افسانه علمی به حقیقت گرائید
به عنوان قسمتی از مأموریت رو به جلوی کاسینی به زحل
کاوشگر بدون سر نشین هویگنس
بر روی سطح بزرگترین قمر کیوان فرود آمد
تایتان به حق سزاوار این نام است اندازه اش به اندازه سیاره عطارد میباشد
در حقیقت،اون دومین قمر بزرگ در منظومه شمسی است
50درصدبزرگتر از ماه ما
تایتان از بسیاری جهات مسحور کننده است
برای نمونه،تایتان بسیار شبیه زمین است
...برای همین است که مدام در این فکرم،دقیقاً چگونه
سطح تایتان از نظر رویداد هایش تا این اندازه زیاد شبیه به نظر می آید
در آنجا کانالهای رودخانه ای داریم که این بسترهای دریاچه ای را تغذیه میکنند
بادها رو داریم
و بعد در سایر مناطق تپه های ریگ روان رو داریم
نواحی استوایی تایتان
حداقل در یکی از اونها جایی که ما تصاویر راداری خوبی بدست آورده ایم
صدها و صدها مایل از این تپه های ریگ روان دارد
که صدها متر ارتفاع و چندین مایل با هم فاصله دارند
و اونها همینطور ادامه دارند این دریای وسیع ریگزار روان
اونها احتمالاً رسوبات هیدروکربنهای جامد هستند
و ما واقعاً تا زمان فرود کاوشگر اینارو نمیدونستیم
اینکه آیا با سطح مایع برخورد میکنه یا بر روی سطح جامدی فرود میاد
به نظر میرسید اونجا یه جور شبیه نوعی مواد فرنی شکل باشه که روش فرود اومده
به نظر نمیرسید که مایع یا جامد باشه
به نظر میرسید که تایتان دارای مواد لزج و چسبنده با بوی نامطبوع برروی سطح خودش باشه
تقریباً اینکه نه خشکی و نه دریایی
بلکه چیزی بینابین اون خیلی جالب و حیرت انگیزه
حیرت انگیزتر ایتکه تاینان مثل زمین اتمسفر بسیار گسترده ای داره
هیچ قمری در منظومه شمسی چنین نیست
اتمسفر تایتان بسیار بسیار قطور و حجیمه
حجم توده ای اون 10برابر حجم توده ای اتمسفر زمینه
لذا شما یک لایه بسیار ضخیم از گازهارو دارید ضخیمتر از هوایی که ما میشناسیم
ذرات موجود در هوا هم بسیار کوچکند
طوری که من میتونم اونارو بیشتر به عنوان غبارنام ببرم تا ابر یا مه
غبار320 کیلومتر پهنا داره که شبیه چیز دیگری بر روی زمینه
از طرف خارج اون کاملاً کدر به نظر میرسه،شبیه یک توپ نارنجی بزرگ
اما همونطور که کاوشگر هویگنس از میان اتمسفر عبور کرد و فرود اومد
اونقدر شفاف بود تا قادر باشه اشکال سطحی رو ببینه
همونطور که از میون اونا عبور میکرد
اما اونجا اصلاً شبیه یک روز غبار آلود در لوس آنجلس نیست
اون رنگ اتمسفر نیست که اغلب دانشمندان رو اغوا میکنه
بلکه اون ترکیب اتمسفره
نیتروژن و متان،همون گازهایی که اونها معتقدند
بیشتر اتمسفر اولیه زمین رو تشکیل داده بود
این نظر که اتمسفر تایتان
شبیه اتمسفر اولیه زمین در 4بیلیون سال پیش است
چیزی است که برای ما بسیار بسیار هیجان انگیز است و به آن علاقه مندیم
و اون یکی از چیزهایی است که ما به جد در حال مطالعه در مورد آن در آزمایشگاهمان هستیم
بزارید ببینیم میتونیم اینارو در یه ردیف قرار بدیم.چی داریم؟
در دانشگاه کلورادو دکتر مارگارت تولبرت
در آزمایشگاه خودش داره اتمسفر تایتان رو شبیه سازی میکنه
ممکنه اونجا اجزاء ضروری برا ی حیات گرد هم اومده باشه؟
در این آزمایش ما داریم سعی میکنیم اون شیمی رو که در
اتمسفر بالای تایتان وجود داره شبیه سازی بکنیم
جایی که اون غبار تشکیل میشه
پس انچه که ما داریم یک محفظه فعل و انفعال اینجاست
و همه اونچه که اینجا داریم نیتروژن و متانه
پس دو تا از مهمترین ترکیبات اتمسفر تایتان
و بعدش ما فقط باید یک لامپ رو بهش بتابونیم
و اون لامپ در واقع نور خورشید رو شبیه سازی میکنه که اتمسفر تایتان رو گرما میده
بطور باور نکردنی تحقیقات تولبرت نشون داده
که اتمسفر تایتان
هنگامی که با نور خورشید تحریک بشه شروع میکنه به تولید ترکیبات ارگانیک
برای دانشمندانی که در جستجوی حیات ماورای زمین هستند
این قضیه میتونه مهم باشه
همونطور که دانشمندان پهنه کهکشان را برای علائمی از حیات میکاوند
این نتائجی که از منظومه شمسی خودمون بدست می آید بسیار هیجان برانگیز است
قمر کیوان،تایتان به نظر میرسد اجزاء ضروری را داراست
آزمایش در دانشگاه کلورادو نشان داده است
که هنگامی که نور خورشید با اتمسفر سرشار از متان و نیتروژن کیوان واکنش میکند
ترکیبات آلی خلق میشوند
لذا این مواد آلی بر روی سطح
تایتان به سمت پایین غوطه میخورند
و شما میتونید اونا رو در تصاویر ببینید
و چه کسی میداند حال که آنها آنجا هستند ،چه خواهند کرد؟
اونها میتونند انرژی رو برای گونه ای جدید از حیات فراهم آورند
تحقیقات بیشتری نیاز است
تا بفهمیم آیا واقعاً حیاتی آنجا وجود دارد ؛بر روی تایتان
یا اینکه آیا زمانی ممکن است ایجاد شود
اگر چه اتمسفر تایتان شبیه زمین اولیه است
شرایط محیطی بسیار متفاوت است
آنجا سرد است
148درجه سانتیگراد زیر صفر و انجا هیچ آب مایعی وجود ندارد
لذا تفاوت بزرگی بین زمین اولیه و تایتان وجود دارد
،دریاچه ها و بسترهای رودخانه ها بر روی تایتان
بر روی سطح توسط چیز دیگری حفر و کنده کاری شده است
بر روی این قمر آب مایعی وجود ندارد
پس چه چیزی بر روی سطحش جاری میشود؟
تپه های روی زمین از سیلیکات ،صخره ها... ساخته شده اند
در حالی که تپه های تایتان از یخ ،یخ متان...تشکیل شده اند
مجاری رودخانه ای بر رو ی تایتان از باران متان تشکیل شده اند
بر عکس زمین که دره های رودخانه ای آن از آب تشکیل شده است
متان مایع،به نظر میرسد مرتب باران وار بر روی تایتان میبارد
یا زمانی باریده است
در تایتان آنقدر سرد است که گازها مایع میشوند
و انجا خطوط ساحلی و رودخانه ها هستند
و همه این سرزمین توسط حرکت رودخانه های متان تشکیل شده است
اونجا کاملاً فریبنده و پر دسیسه است
متان جزء عمده گاز طبیعی است،بوتان و پروپان
همه منابع سوختی
اونجا مقادیر زیادی هیدروکربن وجود داره
و بایستی هیدروربنهای بسیار سبک روی تایتان باشه
و اونجا خیلی از اون هست
و اگر اونارو در تماس با اکسیژن قرار بدیم میسوزه
پس در اونجا مقادیر زیادی انرژی وجود داره
به اندازه کافی برروی این ماه عظیم
تا همه نیازهای انرژی زمین رو برای زمانهای طولانی تامین کنه
این است ذخائر عظیم گاز طبیعی بر روی تایتان
خب،کار عظیمی نخواهد بود اگر اونجا بریم ظرفمون توش فرو کنیم و برش گردونیم ؟
اما فکر میکنم که شما در مییابید که رفتن به اونجا و انجام این کار چه هزینه ای داره
رفتن و ظرفهارو از متان پر کردن و برگشتن
برای همینه که هرگز قادر نیستید که بطور موثر
هیچ چیزو در زمین با اون راه بندازید
در حالی که تایتان بزرگترین ماه کیوانه
یکی از کوچکترین اونها ممکنه حتی جالبترینشون باشه
اون یک توپ درخشان از یخ و سنگه بنام اینسلیدوس
اون جرم بسیار کوچکیه
قطری فقط برابر تقریباً 480کیلومتر داره
که حدوداً 1/8 اندازه ماه خودمونه
و ما هرگز جرمی به اون اندازه کوچک ندیدیم که
فعالیت روش وجود داشته باشه
این فعالیت در سال 2005کشف شد
توسط دکتر کارولین پورکو و گروه تصویر براد کاسینی وی
یک تصویر به نظر میرسید که نشان میدهد فورانهایی از سطح انسلادوس به بیرون میجهند
در نظر اعضای گروه من اینطور می آمد که به احتمال زیاد
اون فورانها در واقع چشمه های آب گرم جوشان هستند
که از حفره های آب مایع به بیرون میجهند
که خیلی هم زیر سطح نیستند
شبیه ترین موردی که ما در اینجا روی زمین به انسلادوس داریم
چیزی مثل چشمه آب گرم اُلد فیتفول ؛ اینجا در پارک ملی یلواستون میباشد
که آب و بخارآب را تا ارتفاع حدود 46 متر در هوا پرتاب میکند
چشمه های آب گرم روی انسلادوس بخار آب را
صدها کیلومتر به هوا پرتاب میکند
زیرا که در آنجا جاذبه بسیار کمتری وجود دارد
و این حقیقت که اتمسفری وجود ندارد تا آنها را حفظ کند
چشمه های آب گرم زیادی از آن پس یافت شدند
همه در ناحیه ای از انسلادوس در نیم کره جنوبی آن
اونها از این شکافها بیرون می ایند
ترکهای بزرگی که تقریباً 135کیلومتر ادامه دارند
چیزی مثل 128کیلومتر ترک خوردگی
ما اونا رو "خطوط راه راه ببرگونه" مینامیم چونکه اولین بار یکه اونار و دیدیم
واقعاً شبیه خطوط راه راه بدن یه ببر بودن
چهار ناحیه وجود داره که به نظر میرسه شیار دار ومجزا شده است
یا نوعی مناطق زمین شناختی فعاله
و فورانها به نظر میرسه از این مناطق بیرون می آیند
و تقریباً 20 یا 21 ناحیه فورانی رو شمارش کردیم
انسلادوس جنوبی پوشیده از اُلد فیتفول های کیهانیه
تصور می شه یک توپ یخه به اندازه تگزاس
آیا با چشمه های آب گرم و فورانهاش رنگ زندگی به خود میگیره؟
منظوره اینه که اون مبهوت کننده است
انسلادوس از درون خود بوسیله نیروی جزر و مد کیوان گرما میگیرد
قمر زمین اقیانوسهای زمین را به سمت خود میکشد
و شکل اون رو به هم میریزه و موجب بوجود آمدم جزر و مد میشه
که ما با اون در روی زمین آشنا هستیم
اما روی انسلادوس،سیاره کیوان داره قمر رو میکشه
و همونطور که انسلادوس در مدار خود بدور اون میگرده
اون کشش موجب تغییر یخ درون انسلادوس میشه
انسلادوس تحت نفوذ اون کشش بر روی خود سائیده شده مالیده میشود وغژ غژ کنان بر روی هم خرد وخمیر میگردد
و این اصطکاک مقادیر زیادی حرارت را ایجاد میکند
ما فکر میکنیم اون حرارت اصطکاکی است
که موجب تبخیر آب یخ زده میشود
که سپس از میان شکافها و ترک خوردگیها فرار کرده و چشمه های آب گرمی را میسازد که اونجا میبینیم
و چیزی بیشتر نیز هست
بیرون ریزی انسلادوس فرضیه ای را آشکار ساخته است
از آنچه که یکی از حلقات کیوان رو تغذیه میکنه
میدونیم که اونجا ممکنه فورانهایی باشه
چیزی از سطح بیرون میاد
که اون مواد رو به داخل مدار اطراف کیوان تزریق میکنه که حلقه"ایی"رو تشکیل میده
حلقه ایی دورترین حلقه از سیاره است
تقریباً 119000کیلومتر دورتر از سیاره است
اینگونه شده که دقیقاً در همون مداری قرار گرفته که
همون فاصله رو انسلادوس از کیوان داره
و لذا واضحاً این پیشنهاد داده میشه که
حلقه ایی وجودشو مدیون انسلادوسه
و ضخامت حلقه ایی
به نحوی با ضخامت ذراتی که از
قطب جنوب انسلادوس به بیرون پرتاب میشه، تطبییق داره
اگه این چشمه های آب گرم ناپدید بشن
لذا حلقه نیز ناپدید میشه
در نهایت فورانهای مایع پیشنهاد میده که
آب روی انسلادوس وجود داره
و شاید چیزی دیگر
پس جستجوی آب به این منظور نیست
" که خب هر زمانی که تشنه شدیم میرم اونجا و از اون آب مینوشیم"
علاقه ما به جستجوی حیات
جستجوی آب را دامن زده است
خیلی ساده است:حیات میخواهی به دنبال آب باش
انسلادوس قمر کیوان یکی از هیجان بر انگیز ترین
و کمتر شناخته شده ترین مکانها در منظومه شمسی ماست
انسلادوس واقعاً بسیار مکان عجیبی است
عجیبترین وجهه ای توجه هر فردی را در ابتدا جلب میکند آن است که بسیار درخشان میباشد
اون سفیدترین جرم در سیستم خورشیدی است
و ما اکنون میدانیم که اون با برف تازه باریده پوشیده شده است
که همان یخی هستند از این چشمه های آب گرم به سمت سطح باز میگردند
و همین یخ است که دانشمندان را حیرت زده کرده
احتمالات اونجا مبهوت کننده هستند
جستجوی آب در سیستم خورشیدی ما در نهایت جستجوی حیات است
شما به دنبال آب میگردید به این امید که شاید آنجا حیایت باشد
به خاطر وجود یخ
بعضی دانشمندان معتقدند جستجوی حیات بیگانه
میتواند از انسلادوس شروع شود
مولکولهای بیشمار دیگری هم در آن هستند ،چیزهای مرموز و بیگانه زیادی
که به ما نشان میدهند اونجا احتمالاً
شیمی مواد محلولی زیر سطح در جریان است
بنابراین نوعی فعل و انفعالات شیمیایی در حد زیاد و در محدوده کمی آنجا در جریان است و شاید
بشه به بیولوژی رسید،شاید، پس شاید باید بریم و نگاهی بندازیم
This is kind of the Holy Grail این به نوعی جام مقدس شام آخر مسیح است (آخرین تیر ترکش برای جستجوی حیات در منظومه شمسی)
در تحقیقات سیاره ای مدرن امروز،رفتن و جستجو کردن
چنین محیطهایی رو در سیستم خورشیدی
جایی که ممکن است حیات به احتمالی د رآنجا شروع شده باشد
و ما دقیقاً بطور ناگهانی با این مورد روبرو شیدم
آیا هیجان برانگیز نیست؟ البته که هیجان برانگیز است
این نوعی فعالیت است که دانشمندان برای آن زندگی میکنند
ما ترکیب گازهایی رو که خارج میشن میدونیم
چونکه با فضاپیما از میون اونها عبور کردیم
و در یافتیم که اون ترکیب شامل کربن و نیتروژنه
و همه اون چیزهایی که برای تشکیل حیات مورد نیاز است
و بعد میدونیم که اونجا منبعی از انرژی وجود داره
انرژیی که از حرارت ناشی از اصطکاک جزر و مدی در داخل بوجود میاد
و ما میتونیم اون حرارت رو در سطح ببینیم
لذا همه عناصر اونجا حضور دارند
عناصری که میتونن برای ابقای حیات اگر حیاتی میتونسته اونجا شروع بشه،کافی باشند
لذا برای همینه که انسلادوس مکانی بسیار هیجان انگیز شده
اما چه نوع حیاتی؟
ما راجع بع ماهی سوشی صحبت نمیکنیم
از ماعی و خرچنگ دریایی حرف نمیزنیم صحبت ما میکروبها هستند
من فکر میکنم این بهترین گزینه ای باشه که میتوینم بهش امید ببندیم
در یک شبه ماه مثل انسلادوس
اگر ما زمانی موفق بشیم چنین حیاتی در سیستم خورشیدمون بیابیم ،حیات میکروبی ساده ترین
امکان خواهد بود،اون نوعی باکتریال و یا چیزی شبیه اون خواهد بود
حتی کشف چیزی کوچک
رویداد شگرف وعظیمی است
اون هر چیزی رو که ما در باره سیستم خورشیدمون فکر میکنیم و میدانیم؛تغییر خواهد داد
جهان هستی رو و خودمون رو
بیشتر اونچه رو که در باره کیوان اقمارش میدونیم
بواسطه ماهواره کاسینی است
که درسال2004در مدار سیاره قرار داده شد
هنوز هم کاسینی مشغول دور زدن و سیاحت حلقه ها، اقمار و خود سیاره است
تاسال2008کاسینی70بار بدور غول گازی شکل گشته است
اینکه یک مدارگردی اطراف سیاره گذاشته بشه و اینکه توانا باشیم اونجا پرسه بزنیم
و سیستم رو و همه عناصر گوناگونش را زیر نظر داشته باشیم
برای یک دوره زمانی طولانی
بهترین روش مطالعه این اجرام است
دانشمندان بر پایه یک مطالعه روزانه
اطلاعاتی رو که از این برخوردهای نزدیک به ما بازتاب میشن را ؛میپرورانند
علاوه بر دوربین راداری هم انوجا وجود داره
که میتونه از میون ابرها امواج رادیویی خود رو بفرسته
و بازتاب اونارو که به سطح برخورد میکنن و برمیگردن دریافت کرده و تصویری از سطح به دست بده
و اسپکتومترهایی(طیف سنج)وجود داره که ترکیبات رو اندازه میگیرند
و دستگاههای مادون قرمزی برای اندازه گیری درجه حرارت
پس اون یک فضاپیمای بسیار کامل و فراگیریه
اگر شما بهتر ببینید ، بیشتر یاد میگیرید
من فکر میکنم اون خرس یوگی(کارتون یوگی و دوستان)بوده که گفته
"فقط با نگریستن چیزهای زیادی میبینید"
ارتباط دادن این اطلاعات با رویدادهای روی زمین
میتونه کمککاری در توضیح رمز ورازهای سیاره خودمون باشه
کیوان قطعاً با زمین بسیار متفاوت است
قطر اون 8تا9برابر بزرگتر از قطر زمینه
اتمسفرش از هیدروژن تشکیل شده
کاملاً با اتمسفر خودومون فرق میکنه
اما همان قوانین فیزیک اونجا جاری است همان نیروها دست اند رکار کنترل
آب و هوای کیوانند که بر روی زمین کنترل کننده آب و هوایند
این قسمتی از تاریخچه ماست این منظومه خورشیدی است
پس فهم چگونگی تشکیل سیستم خورشیدی مان
در واقع فهم آن است گه چگونه ما در اینجا وجود یافتیم
و فهم طبیعت سایر سیارات در سیستم خورشیدی
اونها همانند همسایگانمان میمانند
فن آوریهای تصویر برداری جدید کاسینی
مناظر و اطلاعاتی را در اختیار ما قرار میدهد که هرگز قبلاً تا امروز
دیده نشده بود
مواجهه های نزدیک کاسینی با کیوان
ما را به برملا گردن معماهای آن نزدیکتر میکند
این معماها کاملاً پیچیده است و برا ی ما زمانی طولانی نیاز است تا بر همه آنها فائق آئیم
من فکر نمیکنم زمانی برسد که ما همه رمز و راز آنرا را دریابیم
اما توانایی بودن در مدار و بررسی یک سیستم سیاره ای غنی
مثل کیوان خود جلوه ای از درک زیبایی است
زمین در بین بقیه جهان هستی جایگاهی دارد
و شما میخواهید بدانید این جایگاه در جهان هستی کجاست؟
با مطالعه تنهای زمین قادر نخواهیم بود به این سئوال پاسخی دهیم
زیرا که هر چه بیشتر در باره ارباب حلقه ها کشف کنیم
همیشه ما را الهام بخش خواهد بود Translated to Farsi: دکتر حمید نجاریونdr_hanaj@yahoo.com